Tasarımcının Ürünleri

Tapio Wirkkala

2 Haziran 1915 tarihinde, Hanko’nun Güney Fin liman şehrinde doğdu. Helsinki’de okudu. Babası sanatçıydı. Tapio Central School of Applied Art’da heykeltıraşlık dalında okudu, marangozluk alanında uzmanlaştı. O yıllarda Finlandiya yeni bağımsızlık havasını soluyordu. Tapio grafik tasarımcı olarak çalışmaya başladı ancak orduya çağrıldı. İzindeyken genç seramik sanatçısı Rut Bryk ile tanıştı ve savaş sona erince çift evlendi. Yoksul Finlandiya demokratik ve yerel bir çözümle ülkenin tasarım stilini değiştirecek bir proje başlattı: “Daha güzel günlük ürünler”. Tapio 1946 – 1985 arasında eski littala cam fabrikasında cam ürünler tasarladı. Devrim niteliğindeki yöntemleri, cam üfleme kalıplarını kendisi yaratarak her aşamayı bizzat kendisinin takip etmesini sağlamıştır. Bu dönemde çoğunlukla Fin mitolojisi ve ormandan ilham almıştır.
1947’de ülkenin banknotlarını tasarladı ve 1951’de 9. Milano Trienali’nde Fin bölümünün küratörlüğünü ve tasarımını yaptı ve büyük bir başarı yakalayarak üç Grand Prix kazandı. Bu durum, Fin tasarımı için büyük bir başarı oldu ve cam işçiliğinde littala’yı, seramikte Arabia’yı ve mobilyada Artek’i uluslararası isimlere dönüştürdü. Tapio ve Rut bu Trienalde Gio ve Lisa Ponti ile taşınarak uzun ömürlü bir dostluğun temellerini attılar. Çalışması çok benzersiz bir tarzda Wirkkala tarafından bizzat fotoğrafladı ve çektiği kareler, Ponti tarafından Domus Dergisinde yayımlandı ve tanıtıldı. Tapio 1954 yılında düzenlenen X. Trienalde dünya çapında üne kavuşurken üç Grand Prix daha kazandı. Yaklaşımının yoğunluğu ve bağımsızlığın eşi benzersizdir: “Bir parça buz alın ve kültürünüzü keşfedin…”
Tapio, Arttu Brummer’den sonra Helsinki Endüstriyel Sanatlar Enstitüsü Direktörlüğü görevini üstlendi. Bu görevi, kısa ancak yoğun bir deneyime dönüştü ve Raymond Loevy’nin Amerika’daki stüdyosuna ziyaretiyle kesintiye uğradı. 1956’da ABD’den dönüşü, Alman porselen üreticisi Rosenthal ile verimli bir ilişkinin başlangıcı oldu. Venedik macerası üç yıl sonra 1959’da başladı ve Wirkkala’nın Venedik cam işçiliği Murano camının renk karakteristiğini aldı. İlerideki çalışmaları, pek çok farklı formda pek çok farklı malzeme (yaygın olarak metal) kullandı, votka şişeleri gibi bazı ürünleri yaygın olarak dağıtıldı. 1960’ların başlarında Wirkkala’nın tasarımları ampuller, borular, çatal-bıçak seti ve (tasarımcının özellikle düşkün olduğu) Lapland nehir ve gölleri için katlanabilir kanoları ve mücevherleri kapsıyordu. 1940 yılında uçak kanadı çalışmalarıyla başlayan marangozluk çalışmaları hayatı boyunca devam etti, doğal formlar (özellikle yapraklar) ve kararlı daha dinamik ve soyut şekiller yarattı. Aslında Tapio doğadan ziyade ona özgü enerjiden etkilenmiştir. En çarpıcı sonucu, 1967 yılında Montreal Expo için yaratılan dokuz metre yüksekliğinde “ay” rölyefi olan “Ultima Thule”dir. Tapio 19 Mayıs 1985 yılında, Helsinki’de vefat etti.